ایالات متحده دههها به عنوان مهمترین مقصد دانشمندان جهان شناخته میشد؛ اما پس از آغاز دومین دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، نشانههایی از یک روند معکوس دیده میشود؛ روندی که برخی آن را آغاز موج تازهای از «فرار مغزها» از آمریکا میدانند.
به گزارش هفت گرد، به نقل از مجله Nature، در سهماهه نخست سال ۲۰۲۵ تعداد درخواستهای دانشمندان آمریکایی برای فرصتهای شغلی خارج از کشور نسبت به مدت مشابه سال قبل نزدیک به یکسوم افزایش یافته است. همچنین نتایج یک نظرسنجی از بیش از ۱۶۰۰ پژوهشگر آمریکایی نشان میدهد ۷۵ درصد آنها دستکم به ترک آمریکا فکر کردهاند.
یکی از چهرههایی که تصمیم به ترک آمریکا گرفته، «مگان پیترز»، پژوهشگر علوم شناختی دانشگاه کالیفرنیا است. او میگوید با آغاز دولت جدید، خیلی زود به این نتیجه رسید که آموزش عالی و پژوهش دانشگاهی دیگر در اولویت سیاستگذاران قرار ندارد. به همین دلیل، پیشنهاد دانشگاه کالج لندن را پذیرفت و تابستان امسال راهی انگلیس خواهد شد؛ تصمیمی که حتی با وجود کاهش درآمد، از نظر حرفهای برای او جذابتر بوده است.
پیترز تنها نیست. «تامارا سواب» و «ران منگان»، دو پژوهشگر برجسته علوم اعصاب دانشگاه کالیفرنیا نیز پس از بیش از سه دهه فعالیت علمی، به دانشگاه بیرمنگام میروند. به گفته آنها، این جابهجایی تنها واکنشی به شرایط فعلی آمریکا نیست، بلکه فرصتی برای همکاری با شبکهای جدید از پژوهشگران و بهرهمندی از فضای رو به رشد علمی اروپا نیز محسوب میشود.
در مقابل، دولت ترامپ روایت متفاوتی از این تحولات ارائه میدهد. کاخ سفید تاکید کرده که بازنگری در نظام تامین مالی پژوهشها، محدود کردن برخی پروژهها و تغییر ساختار نهادهایی مانند موسسه ملی سلامت (NIH) و بنیاد ملی علوم (NSF)، با هدف کاهش بوروکراسی، کنترل هزینهها و هدایت منابع به سمت «علم با استاندارد طلایی» انجام شده است. با این حال، بسیاری از پژوهشگران معتقدند تاخیر یا لغو کمکهزینههای تحقیقاتی و فشار بر برخی حوزههای پژوهشی، فضای نااطمینانی بیسابقهای برای دانشگاهها ایجاد کرده است.
همزمان، کشورهای اروپایی و بهویژه انگلیس از این فرصت برای جذب استعدادهای علمی استفاده کردهاند. ارائه کمکهزینههای ویژه از سوی انجمن سلطنتی انگلیس، شورای پژوهش اروپا و صندوق ۷۰ میلیون دلاری «استعدادهای جهانی» بریتانیا، همراه با تسهیل صدور ویزای کاری، شرایط را برای جذب پژوهشگران بینالمللی فراهم کرده است؛ سیاستی که اکنون نتیجه آن در جذب شماری از برجستهترین دانشمندان آمریکایی دیده میشود.
انتهای پیام