انتشار گزارشهایی درباره کمپین تبلیغاتی جدید «اسنپ» که با استفاده از کلمات بههمریخته و عبارات نامتعارف طراحی شده، موجی از انتقادات کاربران و رانندگان را به همراه داشته است. این بیلبوردها که به نظر میرسد با هدف ایجاد کنجکاوی طراحی شدهاند، اکنون به عاملی برای برهم خوردن تمرکز رانندگان در اتوبانها و بزرگراهها تبدیل شدهاند.
تجربهای نارحت کننده در اتوبان تهران-کرج
یکی از مخاطبان در گفتگو با هفت گرد، با اشاره به تجربه خطرناک خود در مواجهه با این تابلوها میگوید: «دیروز در مسیر اتوبان تهران-کرج در حال رانندگی بودم که با این تبلیغات جدید اسنپ مواجه شدم. نوشتههای بههمریخته و نامفهوم بهشدت حواسم را پرت کرد و برای لحظاتی تمرکزم را از مسیر اصلی از دست دادم؛ وضعیتی که بسیار خطرناک بود و بهشدت مرا عصبانی کرد.»
این راننده با انتقاد از رویکرد شهرداری در واگذاری فضا به چنین تبلیغاتی میافزاید: «پرسش اصلی اینجاست که این تبلیغات مسخره به چه قیمتی و با دریافت چه مبلغی از سوی شهرداری بر بیلبوردهای حساس اتوبانها نصب میشوند؟ آیا ایمنی شهروندان در برابر منافع مالی، هیچ جایگاهی ندارد؟»
تهدیدی برای سلامت زبان فارسی
علاوه بر مخاطرات ایمنی، این کمپین از منظر فرهنگی نیز مورد نقد جدی است. منتقدان معتقدند که استفاده از جملات نامفهوم و بههمریخته، نه تنها کمکی به تبلیغات نمیکند، بلکه باعث ضربه به ساختار و اصالت ادبیات فارسی در فضای عمومی شهر میشود.
نگرانی از نبود نظارت بر استانداردهای ایمنی
بررسی نظرات در شبکههای اجتماعی نشان میدهد کاربران نسبت به پیامدهای این کمپین ابراز نگرانی شدیدی دارند. یکی از کاربران نوشته است: «مگر اتوبانها و مسیرهای پرتردد صاحب ندارند که هر شرکتی اجازه دارد بدون رعایت استانداردهای بصری و ایمنی، هر محتوایی را برای جلب توجه بیشتر به نمایش بگذارد؟»
کارشناسان حوزه ایمنی ترافیک تأکید دارند که پیامهای تبلیغاتی در معابر باید در کوتاهترین زمان ممکن (کمتر از ۲ ثانیه) قابل درک باشند تا ذهن راننده را درگیر نکنند. هرگونه طراحی که راننده را مجبور به خیره شدن یا تلاش برای کشف مفهوم جمله کند، مستقیماً با اصول ایمنی در تضاد است.
با افزایش اعتراضات، اکنون انتظار میرود اسنپ نسبت به اصلاح این کمپین اقدام کرده و نهادهای ناظر شهری نیز با بازبینی ضوابط تبلیغات، امنیت شهروندان را بر درآمدهای تبلیغاتی مقدم بشمارند. خلاقیت زمانی ارزشمند است که در کنار جذب مخاطب، به حقوق شهروندی و امنیت عمومی خدشهای وارد نکند.
با افزایش اعتراضات، اکنون انتظار میرود اسنپ نسبت به اصلاح فوری این کمپین اقدام کند. در کنار این موضوع، یک نظارت جدی و قاطع از سوی شهرداری بر تبلیغات محیطی ضرورت دارد؛ چرا که زیباسازی شهر و ایمنی معابر، نباید فدای بدسلیقگی و رویکردهای غیرمسئولانه تبلیغاتی شود. روا نیست که اجازه داده شود هر مجموعهای صرفاً با نگاهِ جذب مخاطب به هر قیمتی، امنیت شهروندان را در بزرگراهها به خطر بیندازد و با تحمیل پیامهای نامفهوم، سلامت ادبیات فارسی را نیز مخدوش کند.»
«لازم به ذکر است که طبق قانون، وظیفه نظارت بر محتوا، مکانیابی و استانداردهای بصری بیلبوردهای تبلیغاتی، مستقیماً بر عهده «سازمان زیباسازی شهرداری» است. این سازمان به عنوان نهاد متولی، مسئولیت دارد که پیش از اکران هر طرحی، استانداردهای ایمنی و ترافیکی را ارزیابی کند. بنابراین، نادیده گرفتن مخاطراتی که این کمپین برای رانندگان ایجاد کرده، نشاندهنده ضعف در نظارتهای تخصصی این سازمان است و این پرسش را ایجاد میکند که چرا سازمان زیباسازی، منافع مالی حاصل از اجاره بیلبوردها را بر امنیت شهروندان مقدم شمرده و اجازه چنین بدسلیقگیهای خطرناکی را در معابر عمومی داده است؟»