از تبار دیپلماسی تا دنیای کتاب
به گزارش هفت گرد، نوشآفرین انصاری در خانوادهای دیپلماتیک متولد شد. او میتوانست مسیر سیاست را طی کند، اما عشق به کتاب را برگزید. به پیشنهاد محمدعلی جمالزاده،
او در زیرزمین دانشگاه تهران و در کنار بزرگانی چون ایرج افشار، مشقِ حرفهای کرد و با تسلط به سه زبان خارجی، تجربیات جهانی را به ایران آورد. انصاری با تلفیق تجربههای جهانی و دانش بومی، کتابخانههای سیار و بیمارستانی را در ایران بنیان نهاد. امروز او را «مادر کتابداری مرجع و اجتماعی ایران» مینامند؛ بانویی که کتاب را به متن زندگی مردم آورد.
گذار از دیپلماسی به کتابداری
انصاری که از خانوادهای دیپلمات (نوه نخستین وزیر خارجه ایران) میآمد، میتوانست مسیر دیپلماسی را طی کند، اما با انتخابی آگاهانه، کتابداری را برگزید.
نرگس نشاط، از پیشکسوتان کتابداری، انصاری را «معمار پیوندها» مینامد. او بر این باور است که انصاری شکافهای میان مفاهیم را از بین برد و میان «جامعه و دانشگاه»، «کتابخانه و زندگی» و «کودک و دانش» پیوندی عمیق ایجاد کرد.
میراث سه بانوی بزرگ
در تاریخ کتابداری ایران، سه چهره مکمل یکدیگرند:
۱. توران میرهادی: انسانپرور بود.
۲. پوری سلطانی: مبانی فنی کتابداری را پایهگذاری کرد.
۳. نوشآفرین انصاری: کتابخانه را به جامعه پیوند داد.
«سردارِ» کتابداری
به تعبیر همکارانش، انصاری هرگز تشنه قدرت نبود، بلکه «شیفته خدمت» بود. او به کتابداری به چشم یک شغل اداری نگاه نمیکرد؛ بلکه کتابخانه را نهادی برای تمرین «زندگی مدنی»، گسترش گفتوگو و دسترسی به دانش میدانست. انصاری در این راه به شاگردانش آموخت که در رشته خود «سردار باشند، نه سرباز»؛ یعنی جریانساز و اخلاقمدار باشند، نه صرفاً مجریِ دستورالعملها.
میراث نوشآفرین انصاری نه در ساختمانها یا کتابها، بلکه در «نسل کتابدارانی» است که او تربیت کرده و فرهنگی است که در این حرفه نهادینه کرده است.
نوشآفرین انصاری در ۸۷ سالگی، نه تنها یک کتابدار پیشکسوت، بلکه نماد «نهادسازی» و «فرهنگِ کار فرهنگی» در ایران است.