آیا لیزیک منسوخ می‌شود؟ پژوهشگران به روشی نوین و انقلابی برای اصلاح بینایی دست یافته‌اند که می‌تواند جایگزین جراحی‌های پرهزینه و تهاجمی لیزیک شود. این تکنیک آزمایشی، «تغییر شکل الکترومکانیکی» (EMR) نام دارد.
تفاوت اصلی EMR با لیزیک چیست؟
در جراحی لیزیک، بخشی از بافت قرنیه با لیزر تراشیده و حذف می‌شود تا انحنای چشم اصلاح شود. اما در روش جدید EMR، هیچ بافتی حذف نمی‌شود.
مایکل هیل (شیمیدان) و برایان وانگ (جراح) توضیح می‌دهند که قرنیه حاوی کلاژن است. آن‌ها ثابت کردند با تغییرات شیمیایی می‌توان این بافت را به شکلی ایمن منعطف کرد.
روش کار EMR چگونه است؟
محققان از لنزهای تماسی پلاتینی ویژه به عنوان الکترود استفاده می‌کنند. روند کار به این صورت است:
- اعمال جریان الکتریکی: یک پتانسیل الکتریکی کوچک، pH بافت قرنیه را به دقت تغییر می‌دهد.
- انعطاف‌پذیری: با اسیدی شدن محیط، قرنیه نرم و شکل‌پذیر می‌شود.
- قالب‌گیری: قرنیه دقیقاً با انحنای لنز پلاتینی روی چشم، تغییر شکل می‌دهد.
- تثبیت: با بازگشت pH به حالت عادی، قرنیه در شکل جدید خود سفت و تثبیت می‌شود.
این فرآیند تنها حدود یک دقیقه زمان می‌برد.
نتایج امیدوارکننده؛ از خرگوش تا انسان
تیم تحقیقاتی این روش را روی ۱۲ چشم خرگوش آزمایش کردند. نتایج نشان داد ۱۰ مورد از آن‌ها به قدرت فوکوس مطلوب دست یافتند. تصاویر مقطعی نیز تأیید کرد انحنای قرنیه بدون آسیب به سلول‌های زنده، به‌درستی تغییر یافته است.
هیل درباره معایب لیزیک می‌گوید: «لیزیک فقط یک روش شیک برای جراحی سنتی است؛ زیرا همچنان بافت چشم را با لیزر تراش می‌دهد.»
آیا این روش به کلینیک‌ها می‌رسد؟
اگرچه نتایج اولیه موفقیت‌آمیز بوده، اما این آزمایش‌ها فعلاً روی چشم‌های جدا شده از بدن انجام شده است. گام بعدی تیم، آزمایش روی خرگوش‌های زنده و بررسی پایداری طولانی‌مدت این تغییرات است.
چرا EMR آینده‌ساز است؟
- هزینه کمتر: نیاز به تجهیزات ساده‌تر نسبت به لیزرهای گران‌قیمت دارد.
- بدون حذف بافت: قرنیه دست‌نخورده باقی می‌ماند.
- برگشت‌پذیری: این روش می‌تواند در صورت نیاز قابل بازگشت باشد.
در حال حاضر، محققان در تلاش برای تأمین بودجه جهت ادامه تحقیقات هستند. هیل معتقد است: «فاصله زیادی تا کاربرد بالینی داریم؛ اما اگر به آن برسیم، این روش پتانسیل تحول در جراحی‌های چشم را خواهد داشت.»