جدیدترین کتاب مهرداد اسکویی و معصومه آقاجانپور با عنوان «جنسیت، قدرت و خشونت در ایران قرن نوزدهم» در فرانسه رونمایی شد. این کتاب نخستین اثر مشترک این دو نویسنده است که با ترجمه «مرمر کبیر» توسط انتشارات «لارماتن» در پاریس منتشر شده است.
این اثر، فراتر از یک روایت تاریخی، گامی مهم در بازخوانی تاریخ اجتماعی ایران است. با بررسی اسناد دوره قاجار، این کتاب لایه‌های پنهان ساختارهای قدرت و خشونت را عیان می‌کند و به ما کمک می‌کند تا میراث فرهنگی و اجتماعی خود را عمیق‌تر درک کنیم.
نام اصلی این اثر به فارسی «ظن به زن» است. به گزارش هفت گرد، به نقل از گفتگو ایبنا، با معصومه آقاجانپور درباره شکل‌گیری این اثر سندمحور گفت: «برای نگارش این کتاب، بیش از ۲۰ پرونده مربوط به اواخر دوران قاجار را در کتابخانه ملی بررسی کردیم که همگی به موضوع قتل زنان اختصاص داشتند.»
نویسندگان برای دستیابی به این اسناد از کلیدواژه‌هایی چون «زنان»، «قتل»، «جرایم اجتماعی» و «تجاوز به عنف» استفاده کرده‌اند. حجم پرونده‌ها بسیار متفاوت بوده و از یک برگ تا گزارش‌های مفصل استنطاق مظنونان را در برمی‌گیرد.
آقاجانپور در مورد دسته‌بندی موضوعات توضیح داد: «اسناد را در دسته‌های همسرکشی، قتل‌های ناموسی، خشونت خانگی و جرایم اجتماعی طبقه‌بندی کردیم. هدف ما دستیابی به یک نظام معنایی دقیق درباره خشونت علیه زنان در آن دوره تاریخی بود.»
این کتاب به دلیل روایت‌محور بودن اسناد، پلی میان پژوهش‌های دانشگاهی و حوزه عمومی برقرار کرده است. به همین دلیل، این اثر نه تنها برای تاریخ‌دانان، بلکه برای خوانندگان عمومی که به دنبال شناخت ریشه‌های اجتماعی ایران هستند نیز جذابیت‌های فراوانی دارد.