پژوهشگران ایرانی در یک مطالعه مروری، دو روش جراحی پرکاربرد برای ترمیم ریشه خلفی مینیسک داخلی را مقایسه کردند. به گزارش هفت گرد، یافتههای این پژوهش نشان میدهد اگرچه هر دو روش به بهبود عملکرد بیماران کمک میکنند، اما در اصلاحِ ساختاری مشکل «بیرونزدگی مینیسک» با محدودیتهای جدی مواجه هستند.
پارگی ریشه خلفی مینیسک داخلی، عملکرد مکانیکی زانو را مختل کرده و با تغییر توزیع فشار، زمینه را برای تخریب مفصل فراهم میکند. انتخاب روش جراحی مناسب برای بازگرداندن عملکرد طبیعی این ساختار، همواره یکی از چالشهای اصلی ارتوپدی بوده است. در همین راستا، تیمی از پژوهشگران ایرانی در گروه ارتوپدی بیمارستان شریعتی (دانشگاه علوم پزشکی تهران)، مطالعهای نظاممند انجام داده و نتایج دو روش اصلی جراحی را واکاوی کردند.
یافتههای مطالعه: بهبود عملکرد، اما با نقص ساختاری
این پژوهش که در نشریه بینالمللی Arthroscopy منتشر شده، با بررسی ۱۲ مطالعه بالینی و بیومکانیکی، دو تکنیک «ترمیم تمامداخل» و «ترمیم کششی از طریق تونل استخوان درشتنی» را مقایسه کرد. نتایج نشان داد که هر دو روش در بهبود امتیازات عملکردی زانو (مانند امتیاز لیشولم) موفق بودهاند و بیماران در هر دو گروه، تفاوت معناداری در بازیابی تواناییهای حرکتی تجربه کردند.
با این وجود، ناهمگونی مطالعات موجود مانع از آن شد که بتوان برتری قاطع یکی از این دو روش را بر دیگری تأیید کرد.
چالش تداوم بیرونزدگی
یافته کلیدی این مطالعه، تداوم وضعیت «بیرونزدگی مینیسک» (Meniscal Extrusion) پس از عمل جراحی است. بررسیهای دقیق نشان داد که هیچیک از دو روش جراحی فوق، نتوانستهاند مینیسک را بهطور پایدار به موقعیت طبیعی و آناتومیک خود بازگردانند. این جابهجاییِ باقیمانده، توانایی مینیسک را برای توزیع مناسب فشار در مفصل محدود میکند و میتواند عاملی برای آسیبهای آتی باشد.
چشمانداز درمان؛ نیاز به روشهای تکمیلی
محققان تأکید میکنند که انتخاب روش جراحی ترمیم مینیسک باید «شخصیسازیشده» و بر اساس شرایط بیمار، اقدامات همزمان ارتوپدی (مانند استئوتومی) و تجربه جراح صورت گیرد. با توجه به ضعف روشهای فعلی در اصلاح کامل بیرونزدگی، تیم پژوهشی پیشنهاد کرده است که تکنیکهای تکمیلی، بهویژه روش «مرکزیسازی مینیسک» (Meniscal Centralization)، باید در اولویت پژوهشهای آینده قرار گیرند تا نتایج درمانی برای حفظ سلامت طولانیمدت زانو ارتقا یابد.
این پژوهش که توسط دکتر فاردیس وثوقی و همکاران انجام شده است، افقهای جدیدی را برای بازنگری در پروتکلهای جراحی مینیسک و هدایتِ مسیر درمان به سمت تکنیکهای اصلاحیِ دقیقتر گشوده است.
این پژوهش در نشریه Arthroscopy در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شده است.
