یکی از صندوق‌های پژوهش و فناوری حوزه دارویی با انتشار فراخوان ملی، از پژوهشگران، فناوران و شرکت‌های فعال دعوت کرد طرح‌های خود را برای توسعه پلتفرم استخراج پونیکالاژین، ترکیب زیست‌فعال موجود در پوست انار، ارائه کنند.
به گزارش هفت گرد، پوست انار که بخش قابل توجهی از پسماند حاصل از فرآوری این میوه را تشکیل می‌دهد، حاوی ترکیبات زیست‌فعالی است که می‌توانند در توسعه محصولات دارویی، مکمل‌های غذایی و فرآورده‌های سلامت محور مورد توجه قرار گیرند. یکی از این ترکیبات، «پونیکالاژین» است؛ نوعی پلی‌فنول از خانواده تانن‌های هیدرولیزشونده که به دلیل فعالیت آنتی‌اکسیدانی و ظرفیت ضدالتهابی آن، در پژوهش‌های مرتبط با صنایع غذایی، دارویی و زیست‌پزشکی مورد مطالعه قرار گرفته است.
پونیکالاژین از ترکیبات شاخص موجود در پوست انار به شمار می‌رود و پژوهش‌های آزمایشگاهی و پیش‌بالینی، ظرفیت‌های زیستی متعددی از جمله اثرات آنتی‌اکسیدانی، ضد التهابی و ضد میکروبی را برای آن بررسی کرده‌اند. همچنین، احتمال کاربرد این ترکیب در توسعه محصولات غذایی با ماندگاری بیشتر، مکمل‌های غذایی و برخی فرآورده‌های مرتبط با سلامت، از محورهای مطالعات علمی در این حوزه است. با این حال، تبدیل این ظرفیت‌های پژوهشی به محصولات درمانی اثربخش و قابل استفاده در انسان، به مطالعات تکمیلی درباره ایمنی، فراهمی زیستی، دوز مؤثر و اثربخشی بالینی نیاز دارد.
در سطح بین‌المللی نیز پژوهشگران علاوه بر بررسی خواص زیستی پونیکالاژین، روش‌های مختلفی را برای استخراج و خالص‌سازی آن از پوست انار مطالعه کرده‌اند. استخراج با کمک امواج فراصوت، امواج مایکروویو و آنزیم‌ها از جمله روش‌های مورد بررسی برای بهبود بازده استخراج هستند.
در مرحله خالص‌سازی نیز روش‌های کروماتوگرافی، از جمله کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا، برای جداسازی و دستیابی به خلوص بیشتر این ترکیب به کار گرفته شده‌اند. انتخاب روش مناسب به عواملی مانند بازده تولید، خلوص محصول، هزینه فرایند و امکان توسعه آن در مقیاس صنعتی بستگی دارد.
از آنجایی که بر اساس آمارها سالانه حدود ۵۰۰ هزار تن پوست انار در ایران دور ریخته می‌شود، در حالی که این ضایعات می‌توانند با توسعه روش‌های مناسب فرآوری، بخشی از آن را به منبعی برای بازیابی ترکیبات زیست‌فعال و تولید محصولات دارای ارزش افزوده تبدیل کرد، یکی از صندوق‌های پژوهش و فناوری حوزه دارویی با همکاری مراکز علمی و دانشگاهی با هدف حمایت از ایده‌های فناورانه و توسعه فناوری استخراج این ترکیب، فراخوان ملی طرح «پلتفرم استخراج پونیکالاژین از پوست انار» را منتشر کرده است.
این فراخوان در مرحله نخست، تمرکز بر انتخاب طرح‌هایی است که بتوانند فرایند استخراج این ماده را با بازده مناسب و قابلیت توسعه در مقیاس صنعتی ارائه کنند. در مراحل بعدی نیز امکان حمایت از توسعه تولید صنعتی این ترکیب از طریق ارائه تسهیلات پیش‌بینی شده است.
شرکت در این فراخوان به‌صورت انفرادی، گروهی، شرکتی و یا سازمانی امکان‌پذیر است و پیشنهادهای ارائه شده باید از سطح مباحث نظری فراتر رفته و راهکاری عملی برای استخراج پونیکالاژین ارائه دهند.
قابلیت مقیاس‌پذیری، تکرارپذیری فرایند، توجیه اقتصادی و امکان انتقال فناوری به خطوط تولید کارخانه‌های دارویی از جمله معیارهای مورد تأکید در ارزیابی طرح‌ها اعلام شده است. همچنین، طرحی که بتواند با در نظر گرفتن الزامات فنی و اقتصادی، بازده منطقی‌تری برای تولید صنعتی ارائه دهد، در اولویت انتخاب قرار خواهد گرفت.