در مرحله‌ی بسیار زودهنگام سرطان پستان، سلول‌های غیرطبیعی هنوز درون مجاری شیر باقی مانده‌اند. این وضعیت «کارسینوم مجرایی درجا» (DCIS) نام دارد که به آن مرحله صفر سرطان پستان نیز می‌گویند. شناخت دقیق این سلول‌ها و محیط اطرافشان، کلیدی‌ترین پرسش در مسیر درمان و پیشگیری است.
به گزارش هفت گرد، بسیاری از ضایعات DCIS هرگز به سرطان تهاجمی تبدیل نمی‌شوند. با این حال، تشخیص اینکه کدام ضایعه ممکن است به بافت‌های اطراف نفوذ کند، بسیار دشوار است. پژوهشگران معتقدند بررسی خودِ سلول‌ها کافی نیست؛ بلکه باید «محیط اطراف تومور» را هم شناخت. این محیط شامل سلول‌های ایمنی، رگ‌های خونی و بافت‌های پیرامون است که بر سرنوشت سلول‌های غیرطبیعی اثر می‌گذارند.
گروهی از محققان در مرکز سرطان اندرسون تگزاس و کالج پزشکی بیلور، با استفاده از روش‌های پیشرفته، نقشه‌ای دقیق از این محیط تهیه کرده‌اند. آن‌ها با بررسی بیش از ۸۵۰ هزار سلول از نمونه‌های بافت پستان، تغییرات سلولی را در مراحل مختلف بیماری ردیابی کردند.
نتایج تحقیق نشان می‌دهد که با پیشرفت بیماری، هم سلول‌های سرطانی و هم محیط اطراف آن‌ها دستخوش تغییرات گسترده می‌شوند. محققان ساختارهای حلقه‌مانندی را در اطراف برخی ضایعات شناسایی کرده‌اند که پیش‌تر شناخته نشده بودند. این «حلقه‌های پشتیبان» می‌توانند شرایط لازم را برای رشد و گسترش تومور فراهم کنند.
یافته‌های این پژوهش که در نشریه «ساینس» منتشر شده، گامی مهم در شناخت تفاوت میان ضایعات بی‌خطر و خطرناک است. اگرچه این دانش هنوز برای تعیین دقیق مسیر درمان یک بیمار به کار نرفته، اما می‌تواند در آینده به تشخیص دقیق‌تر کمک کند. هدف نهایی این است که پزشکان بتوانند بدون درمان‌های تهاجمیِ غیرضروری، تنها روی افرادی تمرکز کنند که واقعاً در معرض خطر پیشرفت بیماری هستند.
این نقشه سلولی، دریچه‌ای نو برای درک تعامل میان تومور و بدن باز کرده است؛ تعاملی که تعیین می‌کند آیا یک ضایعه ساده باقی می‌ماند یا به یک سرطان تهاجمی تبدیل می‌شود.