«ادیسه» از نو ترجمه میشود
«امیلی ویلسون»، نخستین زنی که «ادیسه» اثر «هومر» را به انگلیسی ترجمه کرد، کمتر از یک دهه پس از انتشار نسخه تحسینشدهٔ خود، قرار است این منظومهٔ حماسی یونان باستان را از صفر بازترجمه کند.
به گزارش هفت گرد، «امیلی ویلسون» که ترجمه انگلیسی سال ۲۰۱۷ او از منظومهٔ حماسی «هومر»، الهامبخش فیلم پرفروش «کریستوفر نولان» شد، پس از انتقاد از این اقتباس سینمایی، این اثر را از نو ترجمه خواهد کرد.
«گاردین» نوشت: این خبر پس از آن منتشر میشود که «ویلسون» تابستان امسال با ارزیابی تند خود از فیلم پرفروش کریستوفر نولان بر اساس ادیسه، جنجال بهپا کرد؛ چراکه فیلمنامه اثر «نولان» را «فاجعهبار» توصیف کرد.
ترجمه «ویلسون» در سال ۲۰۱۷ به پرفروشترین کتاب تبدیل شد و بهخاطر امروزی کردن و قابلدسترس ساختن این منظومه سههزارساله مورد تحسین قرار گرفت.
«ویلسون» به «نیویورک تایمز» گفت: «اکنون ادیسه را از صفر با رویکردی نزدیکتر به ترجمهٔ ایلیاد ترجمه میکنم؛ با استفاده از سطرهایی که تا حدودی بیشتر از نسخهٔ اصلی امکان تنوع در طول کلمات و سرعت ریتم را فراهم میکند.»
او همچنین به «آسوشیتدپرس» گفت: «این یک بازترجمهٔ کامل است و بازبینی نسخه قدیمی نیست. تقریبا نیمی از کار را انجام دادهام.»
«نولان» اما از ترجمه سال ۲۰۱۷ «ویلسون»، همچون جملهٔ آغازین آن یعنی جملۀ «برای من از مردی پیچیده بگو»، به عنوان عاملی تأثیرگذار بر اقتباس خود از این منظومه یاد کرد. این فیلم در جولای امسال اکران شد و «تام هالند»، «زندایا»، «مت دیمون» و «آن هتوی» در آن به ایفای نقش پرداختند.
اقتباس نولان با طوفانی در گیشه جهانی مواجه شد و در آخر هفته افتتاحیه خود ۲۶۴ میلیون دلار (۱۹۶ میلیون پوند) فروخت و بهترین افتتاحیه کارنامه این کارگردان را رقم زد. فروش کتابها نیز جهشی عظیم داشت: فروش نسخه چاپی این منظومه در بریتانیا در چهار هفته منتهی به ۲۵ جولای، نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۵، پس از اکران فیلم در اواسط ماه، ۱۴۰۰ درصد افزایش یافت.
با این حال «ویلسون» بهخاطر حملهاش به نسخهٔ «نولان» تیتر یک رسانهها شد. او در مجله «London Review of Books» نوشت: «ادیسهٔ نولان فاقد بسیاری از عناصری است که این منظومه را عالی میسازد. فیلمنامه فاجعهبار است.»
«ویلسون» در ادامه انتقاد خود از این فیلم به این موضوع اشاره کرد که از نگاه او هیچیک از شخصیتها انگیزهای قانعکننده برای اعمال یا گفتار خود ندارند.
البته انتقاد او واکنشهای شدیدی نیز برانگیخت.
با این حال تصمیم ویلسون برای بازترجمه این منظومه، پیش از جنجال بر سر فیلم گرفته شده است. او در مصاحبهای که در بهار برای یک پادکست ضبط شد، دربارهٔ تمایل خود به بازگشت به هومر و اجرای رویکردی متفاوت نسبت به ترجمهٔ اولش صحبت کرد.
ویلسون در آن زمان گفت: «من به ترجمهٔ ادیسهام افتخار میکنم. فکر میکنم نکات خوب زیادی در مورد نوع فشردهسازی و انتخابهایی که به آنها مجبور شدم، وجود دارد.»
او اشاره کرده است که احتمالا سطر آغازین، «برای من از مردی پیچیده بگو» را حفظ خواهد کرد. ویلسون همچنین افزود که ترجمه اصلی او بیش از حد به کلمه «برده» متکی بوده است؛ در حالی که اصطلاحات دقیقتر میتوانستند، اشکال مختلف بردگی را که در منظومه به تصویر کشیده شده است، بهتر منعکس کنند.
ترجمه جدید همچنین مطالب بسیار بیشتری از تفسیر ویلسون را در اختیار خوانندگان قرار خواهد داد. او گفت: «من همچنین تعداد پانوشتها را چهار برابر خواهم کرد، زیرا نوشتن پانوشت واقعا سرگرمکننده است.»
ترجمه جدید «ادیسه» به قلم «ویلسون» هنوز تاریخ انتشار مشخصی ندارد.
