برای شیرمحمد اسپندار، ایران تا همیشه نفس او را در حافظهٔ خود خواهد شنید

به گزارش هفت گرد به نقل از ایسنا، ایرج عاشوری ـ مستندساز ـ در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داد، درباره شیرمحمد اسپندار نوشت: «مستند «ایران» امروز یکی از راویان صادق خود را از دست داده است! هنرمندی که به‌راستی، میراث نیاکان را با نفس خود زنده نگه داشت و سهمی ماندگار در روایت فرهنگ و هویت ایران بر جای گذاشت. شیرمحمد اسپندار، نوازندهٔ دونلی، هنرمندی از خطهٔ سیستان و بلوچستان.

افتخار داشتیم که در جریان تولید مستند «ایران»، بخشی از روایت فرهنگ و تاریخ این سرزمین را با هنرنوازی ماندگار استاد شیرمحمد اسپندار و استاد دین‌محمد زنگشاهی در قلعهٔ تاریخی بمپور ثبت کنیم. نوای دونلی اسپندار در کنار آوای قیچک زنگشاهی تنها موسیقی نبود؛ پژواک هویت، تاریخ، رنج و شکوه مردمانی بود که قرن‌ها فرهنگ این سرزمین را زنده نگه داشته‌اند.

استاد دین‌محمد زنگشاهی چند سال پیش چشم از جهان فروبست و اکنون، با درگذشت استاد شیرمحمد اسپندار، دو تن از بزرگ‌ترین راویان موسیقی اصیل بلوچستان دیگر در میان ما نیستند، اما نغمه‌ها و میراث ارزشمندشان برای همیشه در حافظهٔ فرهنگی ایران و در تصاویر و صداهای ثبت‌شده در مستند «ایران» زنده خواهد ماند.

در قلعهٔ هزارسالهٔ بمپور، جایی که دیوارهای خشتی قرن‌ها شاهد آمدن و رفتن تاریخ بوده‌اند، شیرمحمد اسپندار دونلی را بر لب نهاد. با نخستین نفس، سکوت قلعه شکست! نوایی برخاست که گویی از اعماق تاریخ می‌آمد، از دل همان خاکی که هزاران سال حافظِ فرهنگ این سرزمین بوده است.

طنین سازش در راهروها، برج‌ها و دیوارهای قلعه می‌پیچید و هر بار با انعکاسی تازه بازمی‌گشت؛ انگار خود قلعه نیز با او هم‌نوا شده بود. در آن لحظه، دیگر ما تنها در حال فیلمبرداری مستند «ایران» نبودیم! گویی تاریخ، روح بلوچستان و حافظهٔ ایران در برابر دوربین جان گرفته بودند.

کمتر پیش می‌آید که تصویر، صدا و مکان، چنین کامل به وحدت برسند! اما آن روز، در بمپور، این معجزه رخ داد.

شیرمحمد اسپندار با نفس خود به دیوارهای خاموش قلعه جان بخشید و صدایی آفرید که نه فقط در فضای قلعه، بلکه در جان همهٔ ما ماندگار شد.

اکنون صاحب آن نفس آسمانی رفته است، اما نغمه‌هایش در قاب مستند «ایران» برای همیشه جاری خواهد ماند، همچون نسیمی که از دشت‌های بلوچستان می‌گذرد و هرگز از یاد این سرزمین نمی‌رود.

صدای ساز او خاموش شد، اما ایران، تا همیشه، نفس او را در حافظهٔ خود خواهد شنید.

هرگز نمیرد آن‌که دلش زنده شد به عشق

ثبت است بر جریدهٔ عالم دوام ما»